زلزله تهدیدی همیشگی برای تبریز است. مهدی ایرانزاد، فعال رسانهای، در یادداشتی افزود که ساختوساز ایمن و رفع حاشیهنشینی ضروری است.
گسل تبریز یکی از خطرناکترین گسلهای ایران است که در طول تاریخ، زلزلههای کوچک و بزرگ متعددی در این گسل و مناطق اطراف آن رخ داده است.
زلزله پدیدهای غیرقابلپیشبینی است و نمیتوان زمان، مکان یا شدت آن را بهطور دقیق پیشبینی کرد. بنابراین، آمادگی همیشگی برای مقابله با آن ضروری است. پرسش کلیدی این است: آیا برای مواجهه با زلزلههای بزرگ آمادهایم؟
پاسخ به این پرسش به کیفیت ساختوسازها و اقداماتی که پیش از وقوع زلزله انجام میدهیم، بستگی دارد. باید بدانیم که زلزله بهخودیخود انسان را به کام مرگ نمیکشاند، بلکه ساختمانهای ناایمن هستند که جان انسانها را به خطر میاندازند. بهعنوان مثال، در زلزله ویرانگر سال ۲۰۲۳ در شهر قهرمانماراش ترکیه، ضعف در طراحی و اجرای سازهها و تغییرات غیراصولی پس از ساختوسازها به افزایش خسارات جانی و مالی منجر شد.
این تجربه نشان میدهد که باید از چنین رویدادهایی درس بگیریم و در ساختوسازها نهایت دقت و جدیت را به کار ببریم. استفاده از مصالح باکیفیت و نقشههای مهندسی استاندارد ضروری است و باید از هرگونه تغییر غیراصولی پس از اتمام ساختوسازها جلوگیری کرد.
علاوه بر کیفیت ساختوساز، رعایت نکات ایمنی در خانهها پیش از وقوع زلزله نیز حیاتی است. برخی از این اقدامات عبارتاند از:- محکم کردن وسایل سنگین (مانند یخچال، کمد، اجاق گاز و غیره) با بست به دیوار یا کف.- تثبیت لوسترها و سایر اشیای معلق در جای خود.- شناسایی نقاط امن در هر اتاق برای پناهگیری هنگام زلزله- تهیه کیف شرایط اضطراری شامل اقلام ضروری مانند آب، غذا، چراغقوه و جعبه کمکهای اولیه.
چالش دیگر در شهرهای بزرگ و زلزلهخیز مانند تبریز، معضل حاشیهنشینی است. وجود کوچههای تنگ و باریک در مناطق حاشیهای، امدادرسانی در مواقع بحرانی را با مشکلات جدی مواجه میکند. رفع این معضل نیازمند برنامهریزی شهری دقیق و بهبود زیرساختها در این مناطق است که باید در اولویت قرار گیرد.
امید است که مردم و مسئولین با جدیت برای آمادگی در برابر زلزله اقدام کنند تا خسارات جانی و مالی این بلای طبیعی به حداقل برسد
مهدی ایران زاد
